Wie in het voorjaar over de dijk langs de Dollard loopt, merkt al snel dat dit landschap niet stil is. Het kwelderland ademt mee met het getij, de wind komt vrij van zee en overal klinkt het geroep van vogels die net terug zijn uit het zuiden of juist op het punt staan te vertrekken. Het is een van de meest open en weidse plekken van Noord-Nederland, en juist in maart, april en mei laat het zich van zijn levendigste kant zien.
In dit artikel lees je welke wandelingen de moeite waard zijn, welke vogels je kunt tegenkomen en hoe je voorkomt dat je voor een afgesloten hek staat.
Wandelen over en langs de dijk
De meest voor de hand liggende route volgt de Dollarddijk tussen Termunterzijl en Nieuw Statenzijl. Je loopt hier met aan de ene kant de uitgestrekte kwelders en het wad, en aan de andere kant het vlakke akkerland van Oldambt. Omdat de dijk op veel plekken vrij toegankelijk is, kun je zelf bepalen hoe lang je wandeling wordt: een korte ronde van een uurtje of een flinke tocht van een halve dag.
Bij Nieuw Statenzijl is de vogelkijkhut Kiekkaaste een bekend punt om even uit de wind te zitten en de kwelder in te kijken. Rond Termunterzijl liggen natuurgebieden zoals de Breebaartpolder, waar zout en zoet water elkaar ontmoeten en waar je vaak dicht bij foeragerende vogels kunt komen zonder ze te storen.
Vogels die je in het voorjaar ziet
Het voorjaar is een overgangsseizoen. Grote groepen brandganzen en kolganzen eten zich nog vol voordat ze naar het noorden trekken, terwijl tegelijk de eerste broedvogels hun plek innemen. Op de kwelder en in de natte graslanden kun je onder meer letten op deze soorten:
- Kluut, herkenbaar aan zijn opgewipte snavel
- Tureluur en grutto, vaak luid roepend boven het land
- Lepelaar, die met zijn snavel door ondiep water zwaait
- Bruine kiekendief, laag zwevend boven riet en kwelder
- Blauwborst en rietzanger in de rietkragen langs sloten
Rekening houden met het broedseizoen
Juist omdat er zoveel vogels broeden, zijn delen van de kwelders in het voorjaar en de zomer meestal niet toegankelijk. Op de dijk mag je vaak wel lopen, maar het buitendijkse gebied is in die periode rust voor de natuur. Borden bij hekken en overstapjes geven aan wat wel en niet mag. Houd je daaraan, ook als een pad er verleidelijk uitziet, en neem een eventuele hond altijd kort aan de lijn.
Op de dijk grazen bovendien vaak schapen. Sluit hekken achter je en loop rustig langs de dieren. Een verrekijker is hier eigenlijk onmisbaar: zo kun je vogels goed bekijken zonder dichterbij te hoeven komen.
Vooraf checken of paden open zijn
Voordat je vertrekt, loont het om even na te gaan of je route begaanbaar is. Dijkwerkzaamheden, tijdelijke afsluitingen of aanpassingen aan wandelpaden worden meestal vooraf aangekondigd door de terreinbeheerder, het waterschap of de gemeente. Kijk dus op hun informatiekanalen en let ter plekke op borden met omleidingen.
Ook lokaal nieuws helpt om op de hoogte te blijven. Op nieuwsuitoldambt lees je wat er speelt in de gemeente en de omgeving, van berichten over werkzaamheden tot evenementen in de regio. Zo weet je bijvoorbeeld of er een excursie, een vogeltelling of een dorpsactiviteit gepland staat die je met je wandeling kunt combineren, of juist of het op een bepaalde dag drukker wordt dan je zou willen.
Praktische tips voor onderweg
Langs de Dollard is er weinig beschutting. Zelfs op een zonnige voorjaarsdag kan de wind koud aanvoelen, dus neem een extra laag en een winddicht jack mee. Stevige schoenen zijn handig, want grasdijken kunnen na regen glad en drassig zijn. Voorzieningen als horeca en toiletten zijn er vooral in de dorpen, dus neem zelf water en iets te eten mee.
Wil je zoveel mogelijk vogels zien, ga dan vroeg op pad of kijk naar de getijden. Bij opkomend water worden steltlopers dichter naar de kwelderrand gedreven, waardoor je ze beter kunt zien. Een eenvoudige vogelgids of een herkenningsapp op je telefoon maakt het extra leuk om soorten op naam te brengen.